اصطلاحات کاربردی املاک
هر فردی ممکن است روزی نیاز به اجاره، رهن یا حتی خرید و فروش و ساخت ملک داشته باشد. در چنین شرایطی اطلاع از اصطلاحات بازار املاک میتواند شما را از سردرگمی نجات داده و حتی باعث جلوگیری از اشتباه و تقلب در معامله شود. باتوجهبه اینکه اصطلاحات قانونی و قدیمی زیادی در حوزه ملک در بازار ایران بهکار میرود و تمامی افراد با مفاهیم و بار قانونی آن آشنا نیستند، در این مقاله از وبلاگ دیجی ویلا به معرفی و تفسیر اصطلاحات ملکی میپردازیم. لازم است بدانید که این واژه نامه املاک کاملترین واژهنامه در بازار ملک است و میتوانید بهعنوان مرجع از آن استفاده کنید.
اصطلاحات ملکی زمین
در این بخش، به معرفی اصطلاحات بازار املاک میپردازیم که بهصورت اختصاصی به ملک و مشخصات آن مربوط میشوند.
عرصه
عرصه زمینی است که بنای ساختمان روی آن ساخته میشود.
اعیان
اعیان، ساختمان یا بنایی است که روی عرصه میسازند.
قطعه مالکیت
قطعه مالکیت، زمینی که مرزهای مشخص داشته و برای آن سند مالکیت رسمی صادر شده است.
پلاک
پلاک، زمینی است که مرزهای آن در سند مالکیت کاملا مشخص شده است. پلاک ممکن است بهصورت دایرهای یا بیرنگ نمایش داده شود.
ملک دو کله
ملکی که بهصورت شمالی-جنوبی یا شرقی-غربی ساخته شده و با 2 خیابان موازی مرتبط است.
ملک دو نبش
در واژه نامه املاک، ملک دو نبش، ملکی است که بین دو خیابان موازی هم قرار گرفته باشد.
ملک دوبَر
ملک دوبر در واژه نامه ملکی، بنایی است که از دو سمت با دو خیابان متقاطع است.
تفکیک
تقسیم یک قطعه از زمین به دو یا چند قطعه دیگر برای استفاده جداگانه یا صدور سند مالکیت، تفکیک میگویند. در اصطلاحات املاک، تفکیک برای استفاده جداگانه از هر قطعه زمین انجام میشود. بنابراین در این حالت، عرصه اصلی به چند بخش تقسیم خواهد شد.
تجمیع
به ادغام چند قطعه مالکیت، تجمیع میگویند. در این شرایط، اسناد اولیه لغو شده و باید برای دریافت یک سند جدید اقدام شود. تجمیع درست نقطه مقابل، تفکیک است.
حق تعدیل تراکم
حق تعدیل تراکم در لیست اصطلاحات کاربردی املاک، هزینهای است که برای استفاده از تراکم حداکثر مجاز باید پرداخت شود. منظور از تراکم حداکثر مجاز، تراکم بیشتر از تراکم پایه تا حداکثر تراکم مجاز است.
حداکثر تراکم مجاز
به بیشترین میزان تراکم مجازی که هر زمین با لحاظ ویژگیهای زمین میتواند داشته باشد، حداکثر تراکم مجاز میگویند. ویژگیهای زمین که در تعیین حداکثر تراکم مجاز نقش دارند به شرح زیر هستند:
- ابعاد قطعه زمین؛
- معابر مجاور زمین؛
- تامین سرانه فضای باز موردنیاز؛
- رعایت سقف جمعیتپذیری واحدهای تقسیمات شهری.
تراکم پایه
کمترین میزان تراکم مجازی که هر زمین بدون پرداخت هزینه تعدیل تراکم میتواند داشته باشد را تراکم پایه میگویند.
حق تعیین کاربری
حق تعیین کاربری، هزینهای است که باید در زمان انتخاب کاربریهای زیر در مناطق مجاز پرداخت شود.
- تجاری؛
- انتفاعی.
بر زمین
به مجاور بودن حد زمین با یک یا چند گذر، بر زمین میگویند. طبق این تعریف میتوان بر زمین را به موارد زیر دستهبندی کرد:
| بَر زمین | توضیحات |
| زمین یک بَر | حد زمین به 1 خیابان مشرف است. |
| زمین دو بَر | حد زمین با 2 خیابان مشرف است. |
| زمین سه بَر | حد زمین با 3 خیابان مشرف است. |
| زمین چهار بَر | حد زمین با 4 خیابان مشرف است. |
| زمین با بَر ثابت | حد زمین بهشکل قطعه منظم چهارگوش است. |
بَر اصلاحی
بر اصلاحی یکی از مهمترین اصطلاحات ملکی است که بهمفهوم حدی از قطعه زمینی مشرف به گذر بوده که دارای حد اصلاحی است و برای آن باید عقبنشینی انجام شود.
خط اصلاحی
در کنار بر اصلاحی، خط اصلاحی یکی دیگر از اصطلاحات املاک است. این اصطلاح به خطی اشاره دارد که بعد از عقبنشینی ملک، روی پلاک کشیده خواهد شد.
رفیوژ
رفیوژ، بخشی از سطوح خیابان، میدان یا تقاطع است که معمولا بهشکل برجسته و با اختلاف از سطح کف خیابان اجرا خواهد شد. در واقع هدف از اجرای رفیوژ، تفکیک مسیر حرکت وسایلنقلیه است.
تعریض
زمانیکه عرض گذر افزایش پیدا میکند، به آن تعریض میگویند. در حوزه املاک، تعریض به شیوههای مختلف زیر انجام میشود:
- تعریض از محور؛
- تعریض از یک طرف؛
- تعریض طبق خط طرح.
پخ
پخ، بخشی از نبش تقاطعها است که آن را برای ایجاد دید مناسب رانندهها و عابران طراحی میکنند.
دوربرگردان
دوربرگردان، فضای بازی است که در انتهای خیابانها و کوچههای بنبست قرار گرفته و هدف از طراحی آن، امکان دور زدن وسایلنقلیه است.
کف آماده
کف آماده، آخرین پوشش سطح زمین یا طبقههای ساختمان است که با استفاده از مصالح ساختمانی مختلف ساخته میشود.
کف در گذر عام
کف در گذر عام بهمفهوم موقعیت کف در گذرگاه عمومی است که از آن برای محاسبه ارتفاع ساختمان استفاده میکنند.
زمین مشجر
به زمینی که درخت داشته باشد، مشجر میگویند.








